Kiedy lewica myślała o narodzie. Narodowości i socjalizmy w czasach Belle Epoque.

Czy lewica powinna bronić narodu? Kryzys projektu europejskiego, kwestionowanie granic, powrót nacjonalizmów i ksenofobii są codziennością. Czy przekraczanie granic państwowych, które kiedyś wydawało się oczywiste, nie było błędną diagnozą? Jak w pluralistycznych społeczeństwach mogą współistnieć grupy ludności, które nie mają wspólnej historii?

Wszystkie te pytania były przedmiotem debat lewicy europejskiej na przestrzeni jej historii. W nowatorskim eseju Jean-Numa Ducange odtwarza na przykładzie świata niemieckojęzycznego tę wielką debatę, która zaprzątała umysły myślicieli socjalizmu, a także codzienność działaczy. W drugiej połowie XIX w. pierwsze partie socjalistyczne musiały zmierzyć się z oczywistym faktem: rozszerzenie rynku i ekspansja kapitalizmu, podobnie jak międzynarodowe walki robotników, nie doprowadziły do zaniku narodów. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec nie była wówczas jedyną partią robotniczą, która proponowała rozwiązania, ale żadna inna nie wywierała tak dużego wpływu za granicą: od Paryża po Moskwę to ona fascynowała lewicę. Przede wszystkim ona i jej austriacki odpowiednik musiały zmierzyć się z problemami wynikającymi ze współistnienia wielu narodowości w cesarstwach, w których działały, a jednocześnie na porządku dziennym stawała kwestia kolonialna.