Oto słowa Zaratustry Nietzschego

Źródło sensu stanowi jaźń, różna od ja, od ego, od świadomości. Jaźń jest cielesna, a ściślej: jest ciałem. Okazuje się, że istnieje coś – ciało – poniżej świadomości, co przejmuje kontrolę nad życiem ludzkim i określa wybory człowieka, jego los. Znaczy to na przykład, że złe narowy muszą być zwalczane przez dobre namiętności, że rozum to za mało, aby móc wydać z dobrym skutkiem wojnę złemu ciału. Można oddziaływać na naturę swoją mocą. Jej kwantum powoduje zmiany. Słabe, występne, podatne na zepsucie ciało ulega ciału większemu, doskonalszemu. Jaźń to Volk, naród, siła nieskończenie starsza i bardziej przemożna niż ego. Krew jest w niej duchem i to nią należy pisać życie. Kiedyś grzechem śmiertelnym było wystąpienie przeciwko Bogu, dziś jest nim bunt przeciw „duchowi ziemi”, przeciwko Volk.



Człowiek nigdy nie posiądzie myśli, która nie wymagałaby radykalnej rewizji. Nigdy nie posiądziemy prawdy. Nie jesteśmy w stanie żyć bez fundamentalnego kłamstwa, bez zasadniczej fikcji.

Zgodnie z twierdzeniem Nietzschego człowiek nowożytny stoi na rozstaju dróg: jedna wiedzie ku ostatniemu człowiekowi, druga – ku nadczłowiekowi. Człowiek nie ma żadnej z góry ustalonej natury i nie ma on w niej żadnego oparcia. To, kim jest lub kim się stanie, zależy wyłącznie od jego wyborów, od jego woli. Biorąc pod uwagę jego obecną sytuację, ma do wyboru ostatniego człowieka lub nadczłowieka