Vademecum głównego księgowego MŚP

Kompleksowy i praktyczny przewodnik po najważniejszych obszarach pracy głównego księgowego w przedsiębiorstwie.

Publikacja skoncentrowana jest na specyfice oraz potrzebach mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, dostarczając rozwiązań przydatnych w codziennej praktyce księgowego.

Celem vademecum jest nie tylko wyjaśnienie obowiązujących przepisów, lecz przede wszystkim pokazanie, jak stosować je w codziennej pracy, identyfikować ryzyka oraz podejmować i właściwie dokumentować profesjonalne decyzje księgowe.

Publikacja opiera się przede wszystkim na:

Publikacja została podzielona na sześć części, które prowadzą Czytelnika przez najważniejsze obszary pracy głównego księgowego.

Część I poświęcona jest roli głównego księgowego w strukturze organizacyjnej MŚP. Omówiono w niej kompetencje niezbędne do wykonywania tej funkcji, a także zakres obowiązków oraz rodzaje odpowiedzialności związanej z prowadzeniem rachunkowości przedsiębiorstwa.

Część II dotyczy organizacji rachunkowości. Szczególną uwagę poświęcono dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości, zakładowemu planowi kont, organizacji ksiąg rachunkowych oraz zasadom obiegu i kontroli dowodów księgowych.

Część III obejmuje zagadnienia związane z ujmowaniem, wyceną i prezentacją najważniejszych kategorii występujących w rachunkowości przedsiębiorstwa. Omówiono m.in. przychody i koszty, rozrachunki i środki pieniężne, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zapasy, leasing, rezerwy, kapitały i dotacje. Na szczególną uwagę zasługuje rozdział dotyczący restrukturyzacji i przekształceń z perspektywy finansowo-księgowej. W praktyczny sposób pokazano w nim proces dochodzenia do prawidłowego rozwiązania – od ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia niezbędnej dokumentacji, przez identyfikację właściwych regulacji, aż po ujęcie zdarzenia w księgach rachunkowych i jego prezentację w sprawozdaniu finansowym.

Część IV koncentruje się na rozliczeniach podatkowych, łącząc problematykę podatkową z rachunkowością finansową i wskazując różnice między bilansowymi a podatkowymi skutkami tych samych zdarzeń gospodarczych. Poszczególne podatki przedstawiono z perspektywy osoby odpowiedzialnej za prowadzenie rachunkowości przedsiębiorstwa. Omówiono również budzącą liczne wątpliwości interpretacyjne problematykę raportowania schematów podatkowych, z uwzględnieniem zmian od 1 października 2026 r. Istotne miejsce zajmuje także postępująca cyfryzacja procesów księgowych, w tym nowe obowiązki raportowania za pomocą jednolitych plików kontrolnych oraz ich wpływ na organizację pracy działów finansowo-księgowych.

Część V pomaga zaplanować i uporządkować proces zamknięcia okresu sprawozdawczego – zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym. Oprócz omówienia obowiązujących regulacji wskazano kolejne czynności, które należy wykonać, oraz dokumenty wymagające przygotowania i weryfikacji przed ostatecznym zamknięciem ksiąg. Przedstawiono także zagadnienia związane ze sporządzeniem, zatwierdzeniem i złożeniem sprawozdania finansowego, a także przygotowaniem jednostki do badania sprawozdania i współpracy z biegłym rewidentem.

Część VI poświęcona jest kontroli wewnętrznej i rachunkowości zarządczej z perspektywy głównego księgowego. Pokazuje jego podwójną rolę – jako osoby odpowiedzialnej za prawidłowość i wiarygodność informacji finansowej oraz partnera wspierającego kierownictwo w jej właściwej interpretacji i wykorzystaniu w procesie podejmowania decyzji.