Wiolonczelistka z Auschwitz. Dziedzictwo prawdy

Pierwsze polskie wydanie wspomnień ostatniej żyjącej członkini „dziewczęcej orkiestry” z Auschwitz

Chociaż ogolono mi głowę, a na przedramieniu wytatuowano numer, nie do końca straciłam tożsamość. Mimo że nie miałam już nazwiska, wciąż można było mnie zidentyfikować. Miałam swoje określenie – byłam „wiolonczelistką”.

Jak wiele dziewcząt w latach trzydziestych XX wieku Anita Lasker skupiała się na nauce
i marzyła o przyszłości. Jednak spokojne życie jej rodziny skończyło się wraz z nazistowskimi prześladowaniami Żydów i wojną. Szkołę zamknięto, rodziców i babcię deportowano, osierocone siostry Anitę i Renatę skierowano do pracy w fabryce, a ich próba ucieczki pociągiem z rodzinnego Breslau do Paryża skończyła się aresztowaniem na dworcu kolejowym.

Kiedy po wielu miesiącach spędzonych w więzieniu Anita została przewieziona do Auschwitz, tylko dzięki zrządzeniu losu uniknęła śmierci w komorze gazowej. Umiała grać na wiolonczeli, a w żeńskiej orkiestrze obozowej brakowało wiolonczelistki…

Orkiestra akompaniowała Zagładzie, ale dzięki niej Anita przeżyła piekło obozu Auschwitz-Birkenau i szczęśliwie doczekała wyzwolenia w Bergen-Belsen. Wyjechała do Wielkiej Brytanii i miała pełną sukcesów karierę muzyczną. Historię swojego ocalenia opowiedziała po kilkudziesięciu latach. By dać świadectwo prawdzie i przypomnieć, do czego zdolni są ludzie.

O autorce

Anita Lasker-Wallfisch urodziła się w 1925 roku w Breslau (obecnym Wrocławiu). Wychowała się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec Alfons Lasker był wybitnym prawnikiem, a wuj Edward znanym amerykańskim szachistą. W wieku trzynastu lat brała lekcje gry na wiolonczeli u Leo Rostala w Berlinie, aż wydarzenia „nocy kryształowej” w 1938 roku zmusiły ją do powrotu do domu. Przeżyła wojnę i w 1946 roku udało jej się wyemigrować do Anglii, gdzie została członkinią założycielką English Chamber Orchestra. Wyszła za mąż za pianistę Petera Wallfischa i ma dwoje dzieci: córkę Mayę oraz syna Raphaela, który jest znanym wiolonczelistą.

Fragment książki

Wiele napisano już o obozach koncentracyjnych i okrucieństwach popełnionych przez Niemców. Niewiele mogę dodać. Nie wiem, jak opisać głód – nie ten, który zna każdy z nas, gdy opuści jeden posiłek, lecz głód, który powoduje prawdziwy ból. Albo jak to jest czuć zimno bez żadnych szans na to, by znów móc się ogrzać. Albo uczucie prawdziwego strachu i całkowitej nędzy.

Jednym z powodów mojej powściągliwości jest dotkliwe upokorzenie, które odczuwam, gdy próbuję ubrać w słowa niemożliwe do opisania rzeczy, jakie mi się przydarzyły, a w reakcji na to widzę znudzenie lub niedowierzanie. Czuję się upokorzona w imieniu milionów zamordowanych, a zarazem mam poczucie winy. To odwieczne poczucie winy ocalałych, którzy zastanawiają się, dlaczego to właśnie oni przeżyli i mogą o tym opowiadać.

Wybrane recenzje

„Ta historia pokazuje, jak niebezpiecznie cienka jest granica między ludzką przyzwoitością a barbarzyństwem”. PUBLISHERS WEEKLY

„Pięknie skomponowana i głęboko poruszająca”. GOODREADS

„Lasker-Wallfisch pisze z niezwykłą płynnością i sugestywnością, dzięki czemu jej przerażającą historię można nie tylko łatwo sobie wyobrazić, lecz także niemal fizycznie odczuć. Bogate wykorzystanie materiałów źródłowych nadaje jej wspomnieniom szczególną głębię”. JEWISH BOOK COUNCIL