Wokół magii

Prezentujemy pierwszy tom nowej serii religioznawczej zatytułowanej Metaxy. Przedkładamy czytelnikowi teksty, które podejmują problematykę funkcjonowania magii, a temat ujmują w szerokim spektrum czasowym: od początków chrześcijaństwa aż po świat współczesny.

Lektura rozpraw zamieszczonych w zbiorze skłania do konstatacji ocierającej się o banał: fenomen magii, wraz z jego bogactwem i różnorodnością, zdumiewa nie tylko ze względu na przynależną mu moc trwania, ale także na tę szczególną zdolność ujawniania się w nowych odsłonach, w ramach różnych tradycji religijnych i duchowych. Można pokusić się o stwierdzenie, że myślenie magiczne jest trwałym wymiarem człowieka. Wymiarem, w którym dochodzi do głosu pragnienie wpływania na świat: rzeczy, zdarzenia, innych ludzi, wreszcie na samego siebie. Oto człowiek wierzący, że za pośrednictwem boskich czy też demonicznych mocy może oddziaływać na rzeczywistość i podlegać takim oddziaływaniom.

Tom jawi się jako innowacyjne przedsięwzięcie naukowe. W książce sąsiadują artykuły o wysokim stopniu naukowego profesjonalizmu i prace studenckie, a same teksty prezentują różne perspektywy teoretyczne. W zamierzeniu więc czytelnikom pozostawia się wybór najtrafniejszej z nich. Intencją pomysłodawców było pokazanie nie tylko zróżnicowanego pod względem narzędzi badawczych środowiska Instytutu Religioznawstwa UJ, lecz także godnej podziwu kreatywnej i naukowej aktywności studentów.

Z recenzji prof. dra hab. Zbigniewa Paska, AGH

Barbara Krawcowicz, Religioznawczyni, filozofka i tłumaczka, adiunktka w Instytucie Religioznawstwa UJ. W pracy badawczej i dydaktycznej koncentruje się na współczesnym judaizmie, problematyce gender oraz wybranych teoretycznych i metodologicznych aspektach religioznawstwa. Autorka m.in. monografii Historia, metahistoria i zło. Teologia żydowska w odpowiedzi na Zagładę (2023) oraz redaktorka naukowa pracy zbiorowej Thinking with J.Z. Smith: Mapping Methods in the Study of Religion (2023).

Joanna Malita-Król, kulturoznawczyni i religioznawczyni, adiunktka w Instytucie Religioznawstwa UJ. Bada przejawy magii i religii pogańskich we współczesnym świecie. Autorka m.in. monografii Polscy wiccanie. Studium religii przeżywanej (2021) i reportażu W rytualnym kręgu. Opowieść o współczesnych poganach w Polsce (2025). Zajmuje się także popkulturą i kulturą Japonii. Redaktorka, aca-fanka, aktywistka.

Krzysztof Mech, profesor doktor habilitowany. Kierownik Zakładu Filozofii i Socjologii Religii Instytutu Religioznawstwa UJ. Autor książek: Chrześcijaństwo i dialektyka w koncepcji Paula Tillicha (1997), Logos wiary. Między boskością a racjonalnością (2008) oraz Człowiek – natura – transcendencja (2014). Zajmuje się filozofią religii, filozoficzną refleksją nad boskością, współczesną hermeneutyką, problematyką religijnego znaczenia.

Nazwa serii wydawniczej Metaxy przywołuje ideę sfery sytuującej się między przeciwieństwami. Seria jest przestrzenią, w której znajdą swoje miejsce odmienne szkoły religioznawcze i różne ośrodki badań nad religią. Przede wszystkim jednak chcemy, aby publikowali w niej badacze zarówno doświadczeni, o uznanym dorobku, jak i młodsi stażem, a także osoby dopiero rozpoczynające swoją aktywność naukową.